Bùi Xuân Phái (1920-1988) được vinh danh là một trong những họa sĩ tiêu biểu nhất của mỹ thuật Việt Nam hiện đại, một đại diện xuất sắc của Trường Mỹ thuật Đông Dương. Ông đã kiến tạo nên một thế giới nghệ thuật mang đậm dấu ấn cá nhân, nơi những hoài niệm về Hà Nội xưa không ngừng được tái sinh qua từng nét cọ, khắc sâu trong tâm thức người xem.
Nghệ thuật của Bùi Xuân Phái là sự kết tinh của ký ức đô thị và cảm thức hoài niệm Hà Nội. Ông không chỉ vẽ phố phường mà còn thổi hồn vào từng ngõ hẻm, mái ngói rêu phong, những con người lao động lam lũ, tạo nên một "Phố Phái" mang đậm bản sắc riêng. Các tác phẩm của ông thường được thể hiện bằng sơn dầu và đôi khi là sơn mài, cho thấy sự linh hoạt và khả năng làm chủ chất liệu.
Đặc trưng trong ngôn ngữ thị giác của Phái là viền nét đứt gãy mạnh mẽ, dứt khoát nhưng lại chứa đựng sự run rẩy, gợi cảm giác về thời gian và sự hao mòn. Gam màu trầm, thường là nâu, xám, vàng đất, xanh rêu, không chỉ tạo không khí u hoài mà còn làm nổi bật sự tĩnh lặng, thâm trầm của không gian Hà Nội. Cách ông tổ chức kiến trúc phố nén chặt, với những ngôi nhà san sát, đường phố chật hẹp, không gian được cô đọng, góp phần tạo nên một bố cục độc đáo, dồn nén cảm xúc. Sự kết hợp tinh tế giữa hình mảng và đường nét, giữa chất liệu và cảm xúc đã làm nên ngôn ngữ tạo hình mạnh mẽ, cô đọng và giàu tính biểu tượng, khẳng định vị thế một bậc thầy của nghệ thuật Việt Nam.
